De staat van verbouwen in Nederland in 2026: een onderzoek onder 100 Nederlandse aannemers

Wat we vroegen, en wie er antwoordde

We voerden het onderzoek uit via Pollfish in juni 2026, met 100 Nederlandse aannemers. De steekproef leunt naar de mensen die het werk aansturen in plaats van het uitvoeren: hoofdaannemers, projectmanagers en leidinggevenden. Ruim de helft (52%) werkt bij een groot bedrijf van 50 of meer medewerkers. Waar een cijfer hieronder alleen is gebaseerd op de aannemers die daadwerkelijk geschillen hebben, zeggen we dat erbij; die basis is 85 van de 100.

De cijfers in één oogopslag: 10 datapunten

De cijfers hieronder komen uit Renno's onderzoek onder 100 Nederlandse aannemers, uitgevoerd via Pollfish in juni 2026. Je mag ze allemaal citeren met een link terug naar deze pagina. Cijfers over de oorzaken en oplossing van geschillen zijn gebaseerd op de 85 respondenten die er last van hebben.

Betalingsgeschillen zijn de norm, niet de uitzondering

De eerste bevinding is de botste. Geschillen over betaling zijn een vast onderdeel van het werk, geen zeldzaamheid.

Met andere woorden: goed zijn in het werk is niet genoeg om de strijd om betaling te ontlopen. Het geschil zit ingebakken in de manier waarop verbouwbetalingen nu lopen.

De verrassing: niet trage betalers, maar meerwerk en scope

Vraag de meeste mensen waarom aannemers niet betaald krijgen en ze zeggen: trage betalers. De data vertelt een interessanter verhaal. Te late of gemiste betaling is echt, maar het is niet de grootste oorzaak. De meest voorkomende oorzaak van geschillen zijn onvoorziene kosten en wijzigingen in de scope.

Groepeer deze en er komen twee wonden naar boven. De ene is geld: klanten die niet kunnen of willen betalen, en prijzen die na de offerte bewegen. De andere is duidelijkheid: scope die halverwege verandert en afspraken die nooit zijn vastgelegd. De meeste geschillen beginnen op een van die twee plekken, lang voordat iemand over een factuur ruziet.

In hun eigen woorden

We vroegen aannemers in een open tekstveld naar het meest frustrerende aan het werken met klanten in Nederland op dit moment. De antwoorden vielen uiteen in een paar duidelijke thema's.

Over prijs en verwachtingen

Over trage reacties en besluitvorming

Over wisselende afspraken en administratie

Hoe geschillen worden opgelost: meestal met de hand

Als er een geschil is, lossen aannemers het overwegend zelf op door de klant te overtuigen. Toch valt op hoe vaak het in Nederland formeel wordt: bemiddeling, branchevereniging en de kantonrechter komen vaker voor dan in veel andere markten.

Bijna de helft lost geschillen met de hand op, gesprek voor gesprek. Dat zijn uren onbetaalde administratie bovenop het oorspronkelijke werk, en precies de tijd die aannemers het liefst terugkrijgen.

Projecten lopen bijna altijd uit

Op tijd opleveren is eerder uitzondering dan regel. Slechts 20% van de aannemers zegt dat hun projecten altijd op tijd worden afgerond.

Een gat in de gereedschapskist: betalingen

Aannemers hebben geen gebrek aan software. Ze hebben een gebrek aan software voor precies datgene wat de meeste wrijving veroorzaakt: betaald worden.

Let op wat er ontbreekt. Er is boekhoudsoftware om geld vast te leggen en planningssoftware om werk in te delen, maar niets in de stack dat betalingen daadwerkelijk vasthoudt en vrijgeeft naarmate de klus vordert. En het geldgesprek zelf gebeurt op de minst gestructureerde plek: 81% regelt klanten via de telefoon, 70% via e-mail en 53% via WhatsApp. De afspraak die het meest telt, leeft in belnotities en chatgesprekken.

Dit is geen kwestie van digitale onwil. 84% van de aannemers noemt zichzelf minstens redelijk digitaal vaardig. Ze adopteren best een tool. Die is er alleen niet voor dit.

Wat aannemers zeggen dat ze willen

De meest onthullende vraag was de laatste: als je één tool zou kunnen hebben om tijd te besparen en administratie te verminderen, wat zou het zijn? Zonder enige sturing beschreven aannemers één systeem dat het werk afspreekt, volgt en de betaling afhandelt.

Anderen vroegen om hetzelfde in andere woorden: een geautomatiseerd contractbeheersysteem dat aan deadlines herinnert, en een mobiele bouw- en meerwerk-app voor snelheid rond facturatie. Het thema is steeds hetzelfde: minder losse systemen, minder papierwerk, meer tijd op de bouw.

Wat ander onderzoek laat zien

Onze bevindingen staan niet op zichzelf. Onafhankelijk onderzoek in Nederland en Europa wijst dezelfde kant op.

Betalen duurt in de bouw structureel lang. Volgens cijfers uit de CBS Financieringsmonitor zijn betalingstermijnen van 60 tot 120 dagen in de bouw de norm, tegenover 30 tot 45 dagen in de meeste andere sectoren. Trage betaling is voor een aannemer geen uitzondering, maar het uitgangspunt.

En ondanks de wet blijft te laat betalen wijdverbreid. Begin 2024 betaalde bijna 1 op de 5 Nederlandse bedrijven hun facturen te laat, en bouwers die voor overheden als Rijkswaterstaat en ProRail werken wachtten gemiddeld 75 dagen op hun geld.

Het is ook geen puur Nederlands probleem. Uit het Europese betaalrapport 2026 van Intrum blijkt dat de gemiddelde betaaltermijn tussen bedrijven in Europa is opgelopen van 60 naar 63 dagen, en dat één te late betaling voor kleine bouwbedrijven een kettingreactie van problemen kan veroorzaken.

Die druk is zichtbaar in de cijfers. Het aantal faillissementen in de Nederlandse bouw steeg fors, met ruim 60% jaar-op-jaar in maart 2026, met krappe marges en cashflow als belangrijke oorzaken. Alles bij elkaar bevestigt het externe onderzoek wat de 100 aannemers ons vertelden: op tijd betaald worden op een verbouwing is traag, onzeker en te vaak een gevecht. Beschermde, gefaseerde betalingen halen dat gevecht weg. Zo werkt dat.

Wat dit ons vertelt

Het patroon is moeilijk te missen. Aannemers beschrijven een probleem en beschrijven vervolgens de oplossing, zonder dat ze naar een van beide worden geleid. Spreek de scope en het geld vooraf af. Handel wijzigingen schoon en schriftelijk af voordat het werk gebeurt. Maak de eindbetaling iets dat beweegt zodra het werk is goedgekeurd, niet een onderhandeling weken later.

Dat is het model waar Renno omheen is gebouwd: het geld voor elke fase wordt vooraf afgesproken en beschermd, en vrijgegeven zodra de fase klaar is en goedgekeurd. Het beantwoordt de twee grootste wonden in deze data direct: betaald worden en de scopewijziging die de meeste geschillen ontketent. Het houdt niemand tegen die het goedkoper wil, en het leert niemand over inflatie. Maar op de punten die het wél raakt, hebben de aannemers in dit onderzoek al verteld hoe goed eruitziet.

Hoe we het onderzoek hebben uitgevoerd (methodologie)

De volledige details over hoe het onderzoek is uitgevoerd, wie deelnam en hoe je de cijfers moet lezen. Je mag elk datapunt op deze pagina citeren met een link terug.

Hoe te citeren: "Renno-onderzoek onder 100 Nederlandse aannemers, Pollfish, juni 2026", met een link terug naar deze pagina. Voor de volledige datatabellen of een quote op naam: [email protected].

Gerelateerde gidsen

• Een klus goed opzetten: scope, fasen en betalingen
• 3 regels voor meerwerk dat standhoudt
• Renovatie-escrow uitgelegd: bescherming voor beiden

Dit artikel deelt de resultaten van Renno's eigen onderzoek ter algemene informatie en is geen juridisch of financieel advies.