Inhouding en de 5%-regeling in de bouw: wat het is en hoe je voorkomt dat je geld blijft hangen

Inhouding is het deel van je geld dat de opdrachtgever bij elke betaling achterhoudt, meestal 5%, en vasthoudt tot lang nadat de klus klaar is. Bij een klus van EUR 40.000 is dat 2.000 euro dat op de rekening van iemand anders staat. Geld dat je hebt verdiend en dat je niet kunt gebruiken.

Wat inhouding precies is

Inhouding is een klein deel van elke betaling dat de opdrachtgever achterhoudt om zeker te weten dat je terugkomt om eventuele gebreken te herstellen. Het is geen boete en het is niet het geld van de opdrachtgever om te houden. Het is van jou, achtergehouden als zekerheid, en het hoort op afgesproken data aan je te worden vrijgegeven.

Het idee is niet het probleem. Het probleem is hoe vaak het vaag blijft, waardoor de vrijgavedatum opschuift, de opdrachtgever stil wordt, en jij achter een bedrag aan zit dat al die tijd van jou was.

Hoe inhouding werkt: oplevering en onderhoudstermijn

Inhouding komt normaal in twee stappen vrij. Het eerste deel komt vrij bij oplevering, wanneer het werk klaar is en de opdrachtgever de ruimte kan gebruiken. Het tweede deel komt vrij aan het einde van de onderhoudstermijn: een periode na oplevering, vaak drie tot zes maanden, waarin je herstelt wat er nog opduikt. Zodra die termijn afloopt en de gebreken zijn verholpen, is het restant opeisbaar.

Twee momenten, twee data. Staan beide data in het contract, dan is inhouding te overzien. Staan ze er niet, dan gaat het schuiven.

Hoeveel inhouding is normaal

In de Nederlandse bouw is inhouding meestal 5% van de aanneemsom, bij zakelijke opdrachten vaak vastgelegd via de UAV 2012. Een gebruikelijke opzet is 5% aanhouden tijdens het werk, dat bij oplevering terugbrengen, en het laatste deel vrijgeven na de onderhoudstermijn. Die termijn is doorgaans drie tot zes maanden. Langer dan zes maanden is voor gewoon verbouwwerk ongebruikelijk en het bespreken waard.

De 5%-regeling: wat een particuliere opdrachtgever mag inhouden

Voor particuliere opdrachtgevers geldt een eigen regeling. Bij nieuwbouw of een verbouwing mag een particulier op grond van artikel 7:768 BW tot 5% van de aanneemsom inhouden op de laatste termijn. Dit heet het opschortingsrecht, of kortweg de 5%-regeling. Het is geen extraatje voor de klant, maar een wettelijke zekerheid die aan strakke regels is gebonden.

Dat geld verdwijnt niet naar de opdrachtgever. De particulier stort het bedrag in depot bij de notaris. De notaris houdt het maximaal drie maanden na oplevering vast. Zijn er in die periode geen gebreken gemeld, of zijn gemelde gebreken hersteld, dan wordt het bedrag aan jou vrijgegeven. Voor jou als aannemer betekent dit iets geruststellends: het geld staat veilig geparkeerd bij een onafhankelijke partij, het is niet zoekgeraakt op de rekening van je klant, en er zit een harde einddatum aan.

Inhouding bij particuliere verbouwingen

Formele inhouding is vooral een zakelijke bouwpraktijk, vastgelegd in UAV-contracten en onderaannemingen op grote projecten. Bij een particuliere verbouwing, een huiseigenaar die een aannemer inhuurt voor een keuken of een aanbouw, kom je zelden een uitgeschreven inhoudingsclausule tegen. Wel duikt hetzelfde gevoel op: de huiseigenaar wil vaak een laatste deel achterhouden tot de laatste punten zijn opgelost en men tevreden is. Naast de wettelijke 5%-regeling is dat een begrijpelijke reflex.

Dat is redelijk, en het hoeft jou niets te kosten. Maak het expliciet in plaats van open. Spreek een klein slotbedrag af dat is gekoppeld aan een duidelijke oplevering en een datum, niet aan 'wanneer ik het nakijk.' Nog beter: zet de hele klus op als betaling per fase, zodat de huiseigenaar zich bij elke stap zeker voelt en jij onderweg wordt betaald in plaats van maanden na afloop.

Waarom inhouding je cashflow pijn doet

Inhouding legt stilletjes het risico van je opdrachtgever bij jouw geld. Jij hebt de materialen en het arbeidsloon voorgeschoten. Jij hebt het werk afgemaakt. En toch blijft een deel van je marge onbetaald staan, soms maandenlang, terwijl je de volgende klus uit eigen zak voorfinanciert. Tel dat op over drie of vier klussen en de bedragen lopen op. Het is een van de grootste verborgen lekken in de cashflow van een aannemer, juist omdat het normaal voelt.

Hoe je voorkomt dat inhouding blijft hangen

Voor de formuleringen die dit laten kloppen, lees onze gids over betaling per fase voor aannemers.

Het schonere alternatief: betaal per fase

Inhouding bestaat omdat betaling niet gegarandeerd is, dus houden opdrachtgevers geld achter als drukmiddel. Verander hoe de betaling werkt, en je verandert de behoefte om geld te laten hangen.

Met Renno wordt het projectbudget vooraf gestort en veilig vastgehouden voordat je begint. Je rondt een fase af, de opdrachtgever bevestigt, en de betaling komt direct op je rekening. Er staat geen groot bedrag maandenlang in het niets, want je wordt per fase betaald zodra je die afrondt. Je staat nog steeds achter je werk. Je stopt alleen met het financieren van je klant terwijl je dat doet. Zie hoe Renno werkt voor aannemers.

Gerelateerde gidsen

• Betaling per fase voor aannemers: de complete gids
• Een klus goed prijzen: de drie kosten die je mist
• Zo werkt beschermde betaling voor aannemers

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch of financieel advies. Inhoudingsafspraken verschillen per contract, dus controleer altijd wat je hebt afgesproken.